کتاب گالیله و منکران علم

از متن پشت جلد:

زندگانی گالیله، یکی از بزرگترین و شگفت‌انگیزترین مردان تاریخ علم، تفسیر تازه‌ای می‌طلبد تا بر کشف‌های او و چالش‌هایی که با منکران علم داشت، پرتو تازه‌ای افکنده شود. چه بسا داستان گالیله بیش از هر زمان دیگری، با حال و هوای امروزی دنیای ما مناسبت دارد که با بحران‌های بزرگ‌مقیاسی دست به گریبان است، از جمله به حداقل رساندن خطرات تغییرات اقلیمی، زیرا علم زیربنایی این بحران‌ها را اقتدارگرایان زیر سؤال برده و آن را نادیده انگاشته‌اند. گالیله 400 سال پیش با آن روبرو شد. کشف‌های او که بر پایه‌ی مشاهدات دقیق و آزمایش‌های هوشمندانه‌ای استوار بود، با خرد سنّتی رایج و تعالیم آن روزگاران کلیسا هم‌خوانی نداشت و از این رو متولّیان کلیسا که آزادی اندیشه را برنمی‌تابیدند، کتاب‌های او را ممنوعه اعلام کردند.
روای داستان گالیله در این کتاب ماریو لیویو، اخترفیزیکدان و نویسنده چند کتاب پرفروش علمی، است که با نگرشی جذّاب از گالیله می‌گوید که چگونه به نتایج جسورانه و جدیدی درباره‌ی کیهان و قوانین طبیعت دست یافت. گالیله، این آزاداندیش بی‌پروا و دنباله‌رو شواهد علمی، یکی از بارزترین شخصیّت‌های انقلاب علمی بود. او هنرمند، ادیب، و دانشمند علم بود و باور داشت که هر فرد تحصیل‌کرده‌ای می‌بایست هم علم بداند و هم ادبیّات. این بود که کتاب‌های‌اش را، نه به زبان لاتینی، بلکه به زبان ایتالیایی می‌نوشت تا طیف گسترده‌ای از مردم بتوانند از آن‌ها بهره‌مند شوند. امروزه به درستی او را پلی میان «دو فرهنگ» سی پی اسنو می‌دانند.
گالیله، در محاکمه‌ای ناعادلانه، زندگانی‌اش را بر سر اعتقادات علمی‌اش گذاشت و به ناچار واپسین سال‌های زندگانی‌اش را در حصر خانگی گذراند. او قهرمان انسان‌هایی شد که به علم احترام می‌گذارند.

زندگانی گالیه:

گالیله ۱۵ فوریه ۱۵۶۴ در پیزای ایتالیا زاده‌شد. پدرش، وینچنزو (Vincenzo Galilei) از موسیقی‌دانان نام‌دار ایتالیا بود. گالیله، پنج خواهر و برادر داشت.

نخست قرار بود در کلیسا به کشیش شدن بپردازد اما پدرش وی را به تحصیل پزشکی در دانشگاه پیزا فرستاد. گالیله پزشکی نیاموخت، اما به ریاضیات پرداخت و به آن علاقه‌مند شد، طوری‌که ۱۵۸۸، استاد ریاضیات در همان دانشگاه شد.

سه سال بعد به دانشگاه پادوا رفت و به تدریس هندسه، مکانیک و نجوم پرداخت. او تا ۱۶۱۰، آموزش و پژوهش را در این دانشگاه ادامه داد و بیشترین دستاوردهای علمی و تحقیقاتی‌اش در همین دوره‌ بود.

گالیله کاتولیک بود. او با مارینا گامبا رابطه داشت و گرچه با او ازدواج نکرد، از او دارای دو دختر و یک پسر شد. پسر گالیله که در اواخر عمرش با او زندگی می‌کرد و یکی از زندگی‌نامه‌نویس‌های گالیله هم بود، همواره او را به‌سبب این‌که با مادرش ازدواج نکرد، سرزنش می‌کرد. البته گالیله بااین‌که با مارینا گامبا ازدواج نکرد، وظایف همسری را درباره او و وظایف پدری را درباره فرزندانش به‌خوبی به‌جا می‌آورد. او چنان متعهد بود که از برادرش هم حمایت می‌کرد.

گالیله، ۸ ژانویه ۱۶۴۲، در ۷۷سالگی درگذشت. او در فیزیک، نجوم، ریاضیات و فلسفه علم چیره بود.

۱۶۱۰، انتشار یافته‌های علمی گالیله در تأیید مدل کوپرنیک درباره ساکن نبودن زمین و گردش آن به دور خورشید باعث شد تا او از سوی کلیسا بازجویی و تفتیش عقاید شود. این مدل با دیدگاه ارسطو، که کلیسا حامی‌اش بود، هم‌خوان نبود. امروزه چندین نظر درباره آن مطرح شده؛ از جمله چند تئوری‌ توطئه و رابطه گالیله با پاپ. شاید مهم‌ترین نظر، این باشد که خود کوپرنیک با چنین برخورد شدیدی روبه‌رو نشد و کلیسا سال‌ها پس‌از مرگ کوپرنیک، و با این‌که او مشهور بود، مدل خورشیدمرکزی او را ارتداد خواند. به‌هرحال گالیله، پس‌از قرن‌ها که آسمان با چشم بی‌یاور دیده می‌شد، و با تشویق همگان به تماشای آسمان با تلسکوپ، بر این بود که باید کلیسا را از گمراهی رهاند. او حتی در تلاش بود تا الهیاتی را پیش نهد که با آن، مدل خورشیدمرکزی کوپرنیک با کتاب مقدس هم‌خوان شود. کلیسا گالیله را در انتخاب یکی از دو راه‌ سوختن در آتش یا توبه آزاد گذاشت:

در هفتادمین سال زندگی‌ام، در برابر شما اربابان دین و دنیا زانو زده‌ام و درحالی‌که کتاب مقدس را در آغوش می‌فشارم اعلام می‌کنم که ادعایم بر چرخش زمین به‌ گرد خورشید، از مستی بوده و سراسر اشتباه و دروغ است.

او توبه کرد و شش سال بعد از دانشگاه و تدریس نجوم اخراج شد و تا سال‌ها مجبور بود برای نشان‌دادن وفاداری‌اش به نظریهٔ زمین‌مرکزی، مرتب در کلیسا حاضر شود.

گالیله، هشتم ژانویه ۱۶۴۲، حدود صد سال پس از مرگ کوپرنیک، درگذشت.

۱۹۶۹، پس از فرود انسان روی ماه، پاپ ژان پل دوم به بررسی دوباره پرونده ارتداد گالیله دستور داد و ۱۹۹۲، کلیسای کاتولیک اعلام کرد که گالیله را بخشیده‌ است، بی‌آن‌ که عذر خواهد و اذعان کند که اشتباه کرده که یک دانشمند را به تأیید یک مدل غلط واداشته و این‌که همیشه زمین و دیگر سیارات به دور خورشید می‌چرخیده‌اند و ما انسان‌ها چند هزار سال در اشتباه بوده‌ایم.

از ویکی پدیا